Ηλίας Τσέρκης για "Χωριάτικο": Πρέπει να μάθουμε αν αυτοί που θα έπρεπε να επιβάλλουν τους κανόνες το έκαναν η τους παραβίασαν...

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

Ρόδος: Πρόσφορο έδαφος για επιχειρηματική ανάπτυξη ή για επιχειρηματική ασυδοσία;

Οι αποκαλύψεις των τελευταίων ημερών για επιχειρηματικές δραστηριότητες στη Ρόδο προκαλούν έντονο προβληματισμό, αλλά κυρίως γεννούν σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία των θεσμών, των δημόσιων φορέων και των ελεγκτικών μηχανισμών.

Επιχειρήσεις που φέρονται να αναπτύσσονταν με εντυπωσιακούς ρυθμούς, την ώρα που συσσωρεύονταν εκατομμύρια ευρώ σε οφειλές προς το Δημόσιο, τον ΕΦΚΑ και άλλους φορείς.

Καταγγελίες για υπέρογκες προσφορές σε πλειοδοτικούς διαγωνισμούς, πιέσεις προς ανταγωνιστές και διαδοχικές αλλαγές εταιρικών σχημάτων.

Η Δικαιοσύνη θα κρίνει τις ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες. Η δημόσια συζήτηση, όμως, για τις θεσμικές ευθύνες δεν μπορεί να περιμένει.

Πώς είναι δυνατόν επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται δημόσια ή δημοτική περιουσία να συσσωρεύουν τόσο μεγάλες οφειλές;

Ποιος παρακολουθούσε την τήρηση των συμβάσεων; Ποιος έλεγχε την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών, των φορολογικών υποχρεώσεων και των μισθωμάτων; Υπήρχαν μηχανισμοί ελέγχου της οικονομικής φερεγγυότητας των πλειοδοτών, όχι μόνο κατά την ανάθεση, αλλά και καθ' όλη τη διάρκεια των συμβάσεων;

Και, κυρίως, όταν διαπιστώνονταν παραβάσεις, ποιες κυρώσεις επιβάλλονταν;

Η παραχώρηση ενός δημόσιου χώρου δεν μπορεί να σημαίνει και παραχώρηση του δικαιώματος στην ασυδοσία.

Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος, εξίσου σοβαρός προβληματισμός.

Γιατί η Ρόδος και η Μύκονος αναδείχθηκαν σε βασικούς κόμβους του συγκεκριμένου επιχειρηματικού δικτύου; Γιατί απέκτησαν τέτοια βαρύτητα και όχι άλλοι μεγάλοι τουριστικοί προορισμοί, όπως το Ηράκλειο, τα Χανιά, η Κέρκυρα ή η Χαλκιδική;

Δεν ισχυρίζομαι ότι στους υπόλοιπους προορισμούς δεν υπάρχουν αντίστοιχα φαινόμενα. Αναρωτιέμαι, όμως, τι ήταν αυτό που κατέστησε τη Ρόδο τόσο ελκυστική για τέτοιου είδους δραστηριότητες.

Ήταν μόνο η υψηλή τουριστική κίνηση και η προσδοκία μεγάλων κερδών;

Ή μήπως υπήρχαν αδυναμίες στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, θεσμικά κενά, ανοχή ή ακόμη και πρόσωπα πρόθυμα να διευκολύνουν καταστάσεις;

Δεν διατυπώνω κατηγορίες. Θέτω ερωτήματα που απαιτούν τεκμηριωμένες απαντήσεις.

Γιατί, τελικά, το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιοι επένδυσαν στη Ρόδο και με ποιους όρους. Είναι και ποιοι είχαν την ευθύνη να ελέγχουν, να προλαμβάνουν και να παρεμβαίνουν εγκαίρως.

Οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να δώσουν δημόσια απαντήσεις.

Πότε διαπιστώθηκαν οι οφειλές; Πότε ενεργοποιήθηκαν οι διαδικασίες είσπραξης; Υπήρξαν προειδοποιήσεις, έλεγχοι και διοικητικές κυρώσεις; Εξετάστηκαν η καταγγελία των συμβάσεων, η αποβολή από τους παραχωρημένους χώρους ή η επιβολή άλλων κυρώσεων, όπου αυτές προβλέπονται από τη νομοθεσία;

Και αν δεν έγιναν όλα αυτά, γιατί;

Η νομιμότητα δεν εξαντλείται στην υπογραφή μιας σύμβασης. Κρίνεται κυρίως από τη διαρκή εποπτεία και την ουσιαστική εφαρμογή της.

Η Ρόδος χρειάζεται επενδύσεις, επιχειρηματικότητα και ανάπτυξη. Χρειάζεται, όμως, και ίσους κανόνες για όλους.

Δεν μπορεί ο συνεπής επιχειρηματίας να καταβάλλει φόρους, ασφαλιστικές εισφορές και μισθώματα, να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του απέναντι στους εργαζομένους και στο κράτος, ενώ άλλοι να αποκτούν αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα παρακάμπτοντας τις δικές τους υποχρεώσεις.

Δεν μπορεί η συνέπεια να αποτελεί ανταγωνιστικό μειονέκτημα και η παραβατικότητα να μετατρέπεται σε εργαλείο επιχειρηματικής επικράτησης.

Και πάνω απ' όλα, δεν μπορεί η δημόσια περιουσία να αντιμετωπίζεται ως πεδίο εκμετάλλευσης χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και λογοδοσία.

Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο πώς ορισμένοι επιχειρηματικοί όμιλοι κατάφεραν να αναπτυχθούν τόσο γρήγορα. Είναι και γιατί, εφόσον επιβεβαιωθούν όσα ερευνώνται, οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν κατάφεραν να αποτρέψουν ή να περιορίσουν εγκαίρως τέτοιες πρακτικές.

Γιατί η μεγαλύτερη απειλή για την υγιή επιχειρηματικότητα δεν προέρχεται μόνο από εκείνους που παραβιάζουν τους κανόνες.

Προέρχεται και από την απουσία αποτελεσματικού ελέγχου, που επιτρέπει να δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.

Η Ρόδος δεν χρειάζεται λιγότερη επιχειρηματικότητα. Χρειάζεται περισσότερη διαφάνεια, ισονομία και λογοδοσία.

Και αυτό είναι ευθύνη όλων όσοι διαχειρίζονται, παραχωρούν και ελέγχουν τη δημόσια περιουσία.

Γιατί, σε τελική ανάλυση, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να μάθουμε ποιοι παραβίασαν τους κανόνες, αλλά και αν εκείνοι που είχαν την ευθύνη να τους επιβάλουν έκαναν πραγματικά τη δουλειά τους.

Τροφή για σκέψη και προβληματισμό.

Και, κυρίως, απαίτηση για απαντήσεις.