Εισήγηση Μαχαιρίδη για Σχέδιο ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου 2014-2020 - Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικής Εκτίμησης

Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου-Ρόδος, 15.07.2014
-ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
-ΘΕΜΑ: Σχέδιο ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου 2014-2020 - Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (ΣΜΠΕ)
Η σημασία του νέου ΕΣΠΑ μεγιστοποιείται αφενός γιατί τη δύσκολη αυτή περίοδο, οι πόροι που εισρέουν από τα Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ουσιαστικά οι μόνοι δημόσιοι πόροι που επενδύονται στην ανάπτυξη της Χώρας μας και αφετέρου γιατί τη νέα προγραμματική περίοδο η αναπτυξιακή στρατηγική μετατοπίζεται από τα έργα υποδομών στα έργα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, της καινοτομίας και της έξυπνης εξειδίκευσης. Αυτό σημαίνει ότι το νέο ΕΣΠΑ θα πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο ώστε η χώρα να κινητοποιήσει ιδιωτικούς πόρους και κεφάλαια. Όπως είπε πρόσφατα ο Επίτροπος Γιοχάνες Χαν «Το στοίχημα για τις Περιφέρειες είναι να εξετάσουν τις οικονομικές δυνατότητες της περιοχής τους και να ανακαλύψουν ρεαλιστικούς τρόπους ανάπτυξης, κάτι που προϋποθέτει μια σοβαρή ανάλυση των δυνατοτήτων κάθε περιοχής».

Προς αυτή την κατεύθυνση λοιπόν θα πρέπει να κινηθεί και η Περιφέρειά μας με τους πόρους που της διατίθενται για τα επόμενα χρόνια, παρόλο που όπως γνωρίζουμε όλοι μας αποτελεί τον ορισμό της νησιωτικότητας και που οι ανάγκες σε υποδομές στα νησιά μας εξακολουθούν να είναι μεγάλες. Οι βασικές υποδομές είναι βέβαια η βάση, η απαραίτητη προϋπόθεση για να ζήσει ποιοτικά ο νησιώτης, για να έρθει ο απαιτητικός τουρίστας και να επενδύσει ο καλός επιχειρηματίας. Αλλά δεν είναι η μόνη ή η κύρια προϋπόθεση. Έτσι οφείλουμε ως Περιφέρεια να εργαστούμε για τη δημιουργία ενός ελκυστικού κλίματος ανάπτυξης του τουρισμού και της επιχειρηματικότητας, καθώς αυτοί οι δύο είναι οι κύριοι τομείς που μπορούν να θέσουν σε μόνιμη αναπτυξιακή πορεία όλα τα νησιά μας, μικρά και μεγάλα.

Γι αυτό και το όραμα του νέου ΠΕΠ, που θα παρουσιάσει στη συνέχεια ο Προϊστάμενος της Διαχειριστική Αρχής είναι η ανάδειξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου σε κορυφαίο προορισμό της βιομηχανίας της εμπειρίας και να αξιοποιήσουμε τη διεθνή ζήτηση για εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Για την επιχειρηματικότητα, γνωρίζουμε ότι τα νησιά μας δεν θα αναπτυχθούν στηριγμένα σε μεγάλες, παραδοσιακές βιομηχανίες, κάτι τέτοιο είναι εκ των πραγμάτων αδύνατο, αλλά με μικρότερες επιχειρήσεις, προσαρμοσμένες στις διαστάσεις και τις ιδιαιτερότητες των νησιών μας, αξιοποιώντας την ποιότητα και την καινοτομία. Πρέπει λοιπόν να στηρίξουμε επιχειρήσεις που προσαρμόζονται, καινοτομούν και παράγουν είτε για την τοπική τουριστική αγορά είτε εξάγουν στην υπόλοιπη Ελλάδα  την Ευρώπη και τον κόσμο γενικότερα προϊόντα που είναι σε ζήτηση. Η νέα παγκόσμια οικονομία ανοίγεται και σε καινούριους τομείς, πλάι στους παραδοσιακούς και υπάρχει πλέον η δυνατότητα νέοι κυρίως επιχειρηματίες να επενδύσουν μικρά σχετικά κεφάλαια, να επενδύσουν κυρίως στις γνώσεις τους και να φτιάξουν προϊόντα, υλικά ή ψηφιακά που μπορούν να πωληθούν παντού, έχοντας υψηλή ζήτηση και καλό περιθώριο κέρδους και ανάπτυξης. Οι νέες αυτές επιχειρηματικές συνθήκες είναι σήμερα το κυριότερο εργαλείο για να αντισταθμίσουν οι επιχειρηματίες μας το εμπόδιο των μεταφορών και της μικρής παραγωγής.

Η κρίση έφερε τεράστιες δυσκολίες αλλά και μεγάλες ευκαιρίες. Σήμερα οι νέοι, που πλήττονται περισσότερο από όλους από την ανεργία, αντιλαμβάνονται για πρώτη φορά ξεκάθαρα, ότι η λύση δεν είναι στο δημόσιο. Η λύση είναι η επιχειρηματικότητα με την ανάπτυξη προσωπικών τεχνικών δεξιοτήτων και νέων, καινοτόμων ιδεών. Αυτού του τύπου η επιχειρηματικότητα, την οποία η Περιφέρειά μας θα πρέπει να στηρίξει με κάθε δυνατό μέσο, όχι μόνο θα δώσει διέξοδο στους νέους που θα την αγκαλιάσουν, αλλά θα γίνει και ο μοχλός για ένα γύρο ανάπτυξης στη σημερινή Ελλάδα.

Ξέρουμε φυσικά ότι όταν φτάνουμε στο στάδιο της υλοποίησης, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε είναι πολλαπλάσιες. Αυτό το δαιδαλώδες πλαίσιο των διαδικασιών, που παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες για απλοποίηση, εξακολουθεί να μας ταλανίζει και να στέκεται ανάχωμα σε κάθε αναπτυξιακή προσπάθεια οφείλουμε να το αντιμετωπίζουμε.
Πως όμως όταν έχουμε  αδύναμους φορείς που πασχίζουν να προετοιμάσουν και να ωριμάσουν τα έργα και από την άλλη το κόστος των έργων, εξαιτίας της απόστασης από το κέντρο, είναι συγκριτικά πολύ μεγαλύτερο στα νησιά, ενώ τη θερινή περίοδο -που ενδείκνυται για τις κατασκευές- δημιουργούνται προβλήματα, καθώς τα έργα γίνονται εμπόδιο στις τουριστικές δραστηριότητες.

Παρά τις εξαιρετικά αντίξοες αυτές συνθήκες όμως πιστεύω ότι είναι στο χέρι μας  με το νέο ΕΣΠΑ να οδηγήσουμε τα νησιά μας και τη χώρα μας σε μια νέα εποχή δημιουργίας και σε ένα καλύτερο αύριο και το μόνο όπλο με το οποίο μπορούμε να το πετύχουμε είναι το αίσθημα ευθύνης και η συλλογική, συντονισμένη και εντατική δουλειά, μέσω της οποίας άλλωστε καταφέραμε την τρέχουσα προγραμματική περίοδο να φτάσουμε στην 1η θέση από πλευράς απορρόφησης ανάμεσα στις 13 Περιφέρειες της χώρας.

Οι πόροι του ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου βέβαια δεν είναι επαρκείς, αφού ανέρχονται σε 168 εκ. €. Γι αυτό θα πρέπει να ιεραρχήσουμε τις ανάγκες μας και να τους επενδύσουμε στα πιο αναγκαία έργα και φυσικά θα πρέπει να διεκδικήσουμε τη μεγιστοποίηση των πόρων που θα έλθουν στην Περιφέρειά μας από τα Τομεακά Επιχειρησιακά Προγράμματα και ειδικότερα από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα  Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη, προκειμένου να υλοποιηθούν τα αναγκαία έργα μεταφορών αλλά και περιβάλλοντος.