Δημήτρης Γάκης: « Παγκόσμια ημέρα μνημείων. Γιορτάζει η Ρόδος; »
Η 18η Απριλίου έχει οριστεί από την UNESCO με πρόταση του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) ως η Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων, αποβλέποντας στην ευαισθητοποίηση του παγκόσμιου κοινού για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προώθηση της ένταξης της σε κάθε πλευρά της σύγχρονης ζωής.
Σήμερα είναι η μέρα που πρέπει να σταθούμε με το μυαλό μας στο παρελθόν και το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον μέσα από δράσεις ανοιχτές, ανεκτικές, ζωντανές για ένα μέλλον βιώσιμο, δίκιο, και πολιτιστικά πολύμορφο. Είναι η μέρα να υπερβούμε στερεότυπα και μονόπλευρες ερμηνείες για να πετύχουμε την βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή μέσα από την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Στην περιοχή μας δυστυχώς δεν μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι σήμερα όταν δύο κρίσιμα ζητήματα ταυτοτικά με την πολιτιστική μας κληρονομιά βρίσκονται σε κρίση.
1 Αρχαίο Στάδιο Ρόδου.
Το στολίδι της Ρόδου, η Ακρόπολη, ο ναός του Θεού Απόλλωνα και το Αρχαίο στάδιο με τις αποφάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού μετατρέπεται σε ονυδος για την εικόνα της Ρόδου. Κάγκελα παντού, περιφράξεις και τσιμεντοποιήσει προϋπολογισμού 2.000.000 € !!! είναι το αποτέλεσμα της δήθεν προστασίας του Αρχαιολογικού χώρου. Το Αρχαίο στάδιο από χώρος της άθλησης, της Ρώμης και της ελεύθερης έκφρασης, από χώρο των Διαγοριδών μετατρέπετε σε κάγκελο φράχτη περιοχή απομονωμένη και αποξενωμένη από την τοπική κοινωνία προκειμένου να εισπράξει κάποιο εισητήριο, νεοφιλελευθερισμός και στον πολιτισμό.
Το Αρχαίο Στάδιο της Ρόδου και οι πολίτες της Ρόδου έχουν μια αμοιβαία ενσωμάτωση. Το Στάδιο είναι ένα κομμάτι του χαρακτήρα μας, της καθημερινότητας μας και το Στάδιο ζει γιατί αναπνέει την ανάσα μας.
Παραθέτω, ένα απόσπασμα φίλης που κατατέθηκε σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
"Η περίπτωση του αρχαίου σταδίου είναι μια ειδική περίπτωση συνυφασμένη με την καθημερινότητα των κατοίκων της πόλης. Είναι η βόλτα μας. Είναι οι περίπατοι των σχολείων. Είναι η απογευματινή μας βόλτα. Η άθληση για πολλούς. Είναι ένας από τους ελάχιστους χώρους για τους κατοίκους της Ρόδου να ξεφύγουν από το τσιμέντο και την κακή δόμηση και να βρεθούν σε έναν χώρο αναψυχής. Και τώρα με την πανδημία είναι πιο φανερό από ποτέ ότι οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη από ανοιχτό, ελεύθερο χώρο για να κινηθούμε και να αναπνεύσουμε. Κανείς δεν είναι αντίθετος με καλαίσθητα πεζοδρόμια, μονοπάτια, τουαλέτες, πρόσβαση σε πόσιμο νερό, κλπ.
Όμως τα κάγκελα, οι τοίχοι, οι πόρτες, ανήκουν σε άλλες, πια εποχές. Αν θέλουμε να κοιτάμε το αύριο με ανοιχτό μυαλό, θα πρέπει να δούμε τον χώρο ανοιχτό και προσβάσιμο για όλους. Τα έσοδα μπορούν να έρθουν από τόσους άλλους ήδη υπάρχοντες αρχαιολογικούς χώρους και το σημείο αυτό να μείνει ελεύθερο και ανοιχτό σαν "δωράκι" και για τους τουρίστες μας. Γιατί όχι?"
2. Δανεισμός έργων του Αρχαιολογικού Μουσείου Ρόδου σε ιδιωτική συλλογή.
Η εγκληματική απόφαση της κυβέρνησης και ειδικότερα του Υπουργείου Πολιτισμού για δανεισμό έργων της Εθνικής πολιτιστικής μας κληρονομιάς έως και 50 χρονών σε μουσεία ξένων χωρών αρχίζει με την περιφερειακή υλοποίηση της.
Το υπουργείο πολιτισμού αποφάσισε τον δανεισμό 15 έργων του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ρόδου, μεταξύ των οποίων η Αφροδίτη της Ρόδου και η μαρμάρινη κεφαλή του Απόλλωνα - Ήλιου, που είναι ταυτοτικά με τη Ρόδο, στο ιδιωτικό μουσείο Κυκλαδικής τέχνης. Η απόφαση αυτή του Υπουργείου αποδυναμώνει σε πολύ μεγάλο βαθμό την πολιτιστική και ιστορική αξία του αρχαιολογικού μουσείου της Ρόδου, υποβαθμίζει εντονα την εικόνα της Ρόδου και το ενδιαφέρον των επισκεπτών για την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Η απόφαση αυτή συνάντησε την καθολική αντίθεση όλων των φορέων, κοινωνικών, πολιτικών και πολιτιστικών, οι οποίοι όμως θα πρέπει να προχωρήσουν και σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αντίδρασης. Και φοβόμαστε πως αυτό είναι μόνο η αρχή. Το επόμενο στάδιο θα είναι η αποδυνάμωση των κρατικών αρχαιολογικών μουσείων και χωρών και η ενίσχυση των ιδιωτικών συλλόγων και μουσείων του εξωτερικού με τα έργα τους.
Δημήτρης Γάκης
