Ινσταγκραμισμός - του Θάνου Ζέλκα

ΙΝΣΤΑΓΚΡΑΜΙΣΜΟΣ-Toν Οκτώβριο του 2016 o αμερικανός συνθέτης και τραγουδιστής Richard Melville Hall, γνωστότερος στο ευρύ κοινό ως Moby, κυκλοφορεί το τραγούδι “Are you lost in the world like me” (μτφρ. Μήπως είσαι χαμένος στον κόσμο όπως εγώ). Το τραγούδι συνοδευόμενο από ένα ανατρεπτικό βίντεο κλιπ στηλιτεύει τον εικονικό κόσμο που ζούνε οι περισσότεροι άνθρωποι μέσα στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αγνοώντας τα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω τους και έχοντας μετατραπεί οι ίδιοι σε κομπάρσοι της ζωής τους.

Το τραγούδι και ιδιαίτερα το κλιπ προκάλεσε παγκόσμια συζήτηση σχετικά με τη διείσδυση των δικτύων στην ιδιωτικότητα των ανθρώπων και το κατά πόσο συμβαίνει αυτό στην πραγματικότητα. Αυτό που φαινόταν όμως τότε σαν φάρσα, πριν συμπληρωθούν ακόμα τρία χρόνια από την κυκλοφορία του, συμβαίνει ήδη και μάλιστα σε πάρα πολύ έντονο βαθμό. Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν προκαλέσει μια παγκόσμια φρενίτιδα σε βαθμό υπερβολής και αμετροέπειας.

Περάσαμε σε μια εποχή απόλυτα επιφανειακή που για κάποιο λόγο έχει σημασία η φωτογραφία και όχι η ουσία.Στην εποχή του ινσταγκραμισμού (από το όνομα του αντίστοιχου κοινωνικού δικτύου). Η σημαντικότητα της προσωπικότητας ενός ατόμου κρίνεται από τη ψηφιακή αποδοχή και τα πόσα “Μου αρέσει” συγκεντρώνει και όχι από τα χαρακτηριστικά της. Προφανώς και όλη η παθογένεια της άλλοτε κραταιάς τηλεόρασης έχει μεταφερθεί στα κοινωνικά δίκτυα μαζί με μια επιπλέον τοξικότητα. Αυτήν της λασπολογίας, που λόγω της διαδραστικότητας του μέσου εξαπλώνεται με ρυθμούς πυρκαγιάς σε πευκοδάσος.

Η άνευ όρων παράδοση στην αδηφάγα κοινή γνώμη της κλειδαρότρυπας, πρόκειται να επιφέρει ακόμα μεγαλύτερες εκπτώσεις αξιών. Ήδη ζούμε την καταπάτηση της ιδιωτικότητας, σε λίγο θα ζούμε την καταπάτηση της προσωπικότητας και στο τέλος θα έρθει η καταπάτηση της ίδιας της ζωής. Δεν θα έχει καμία αξία η ζωή κάποιου εφόσον θα έχει καταδικαστεί στα ψηφιακά δικαστήρια. Αυτό σημαίνει πως η ίδια η κοινωνία θα γίνει τόσο άγρια που οι αυτοκτονίες θα γίνουν μέρος της ημερήσιας διάταξης.

Πώς θα αντιδράσει η ανθρωπότητα σε όλα αυτά; Πιθανόν όπως αντιδρά εδώ και αιώνες στα κακά που τη βρίσκουν. Δεν θα ακούσει τις προειδοποιητικές φωνές. Θα υπομείνει παθητικά όλη την εξέλιξη του φαινομένου και για να αντιδράσει θα χρειαστεί να χυθεί πάρα πολύ αίμα. Διότι ως ανθρώπινο γένος είμαστε συναισθηματικά ανώριμοι στη διαχείριση της ίδιας της φύσης μας. Ενώ αντιλαμβανόμαστε κάποιον με κακή πρόθεση, εντούτοις δεν τον απομονώνουμε από την αρχή. Περιμένουμε να κάνει πράξη πρώτα αυτό που κάποιοι έχουν προβλέψει με ακρίβεια αλλά τους αγνοούμε, τον αφήνουμε να αποκτήσει τεράστια δύναμη, υπομένουμε την μοχθηρότητα και την παράνοιά του και στο τέλος επαναστατούμε με τεράστιο κόστος για να τον αποκαθηλώσουμε.

Προφανώς και δεν είναι τα κοινωνικά δίκτυα η κατάρα του σύγχρονου κόσμου. Αν κάτι είναι καλό ή κακό εξαρτάται από τον τρόπο χρήσης του. Έχουν γίνει εκτός από κακά και πάρα πολλά καλά από το ίδιο μέσο. Είναι θέμα κουλτούρας, παιδείας και διαπαιδαγώγησης το πως θα χρησιμοποιήσει κάποιος τα δίκτυα. Κάποιος με ανεπτυγμένο αξιακό κώδικα θα σεβαστεί τους υπόλοιπους. Κάποιος που δεν έχει κανέναν ηθικό φραγμό θα προκαλέσει μεγάλη αναταραχή.

Τα κοινωνικά δίκτυα καλώς ή κακώς μπήκαν στη ζωή μας. Δεν μπορούμε να τα αγνοούμε στρουθοκαμηλίζοντας. Εφόσον είναι μια υπαρκτή πραγματικότητα, οφείλουμε να είμαστε ενημερωμένοι και υπεύθυνοι στη χρήση και τη διαχείρισή τους. Κανείς δεν έχασε όντας υπεύθυνος και ενημερωμένος. Αντίθετα τις περισσότερες φορές η άγνοια σκοτώνει. Όπως και η έλλειψη μέτρου.

--