Η τεχνητή νοημοσύνη στο μικροσκόπιο: προκλήσεις και προοπτικές, του Θάνου Ζέλκα

Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ: ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση σχετικά με την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στον επιστημονικό κόσμο, στα πλαίσια του 1ου Φεστιβάλ που διοργάνωσε το Πανεπιστήμιο Αθηνών, τα συμπεράσματα ήταν ποικίλα και άκρως ενδιαφέροντα. Επιστήμονες από διαφορετικούς τομείς τοποθετήθηκαν με απτά παραδείγματα σχετικά με το βαθμό διείσδυσης της ΤΝ στην επιστήμη τους, εκφράζοντας παράλληλα και  τις ανησυχίες τους για το μέλλον.

Στην Ιατρική, η ΤΝ κάνει αισθητή την παρουσία της με λογισμικά με αυτόματους αλγορίθμους που συνεχώς αναβαθμίζονται, οι οποίοι έρχονται να βοηθήσουν το έργο της διάγνωσης όσον αφορά τις ακτινογραφίες αλλά και άλλους κλάδους. Ο Αντιπρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής  Ευστάθιος Ευσταθόπουλος, στην τοποθέτησή του είπε μεταξύ άλλων ότι έχουμε στα χέρια μας ένα εξαιρετικό εργαλείο αλλά επουδενί δεν μπορούμε να το αφήσουμε να κάνει αυτό τη διάγνωση. Η διάγνωση είναι αποτέλεσμα πολλαπλών παραγόντων που δεν μπορεί η μηχανή τουλάχιστον στην παρούσα φάση να κάνει. Παράλληλα επεσήμανε και την ευθύνη που έχει ο ιατρός στην διαδικασία, ο οποίος τελικά αναλαμβάνει και την ευθύνη για τον ασθενή του. Τέλος τόνισε ότι ο σκεπτικισμός που υπάρχει για την ΤΝ δεν θα έπρεπε να υπάρχει στο επίπεδο του ότι οι μηχανές θα μας αντικαταστήσουν, αλλά για το πως θα τις αξιοποιήσουμε καλύτερα για δικό μας όφελος. 

Παράλληλα έγινε προσέγγιση και σε νομικό επίπεδο από τον συνταγματολόγο, καθηγητή Σπυρίδων Βλαχόπουλο, ο οποίος στο ίδιο κλίμα έθιξε τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει η Νομική Επιστήμη αν αφεθεί στα χέρια της ΤΝ. Το πρόβλημα που υπάρχει σε αυτό επίπεδο είναι πως ποτέ δεν θα υπάρχουν επαρκή δεδομένα ώστε η μηχανή να μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη. Συμβουλευτικά ως εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, αλλά είναι ίσως η μοναδική επιστήμη στην οποία δεν μπορεί και δεν πρέπει να εισχωρήσει ολοκληρωτικά η ΤΝ. 

Στις υπόλοιπες επιστήμες η ΤΝ γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι τουλάχιστον σε προσομοιώσεις  φαινομένων που θα βοηθήσουν την ανθρωπότητα να επιλύσει δυσεπίλυτα προβλήματα, όπως είναι η ενεργειακή επάρκεια στα χρόνια που ακολουθούν. Ο επιστημονικός υπεύθυνος του Ελληνικού Προγράμματος Ελεγχόμενης Θερμοπυρηνικής Σύντηξης, καθηγητής Ιωάννης Τίγκελης, επεσήμανε τη σημαντικότητα της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρώπης και τόνισε πως η χώρα μας εδώ και πάνω από 25 χρόνια έχει σημαντική επιστημονική παρουσία σε αυτό. 

Μετά τους καθηγητές τοποθετήθηκαν και εκπρόσωποι του τραπεζικού κλάδου και της αγοράς ευρύτερα, αναφέροντας τις εξελίξεις στο χώρο τους αλλά και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν την ΤΝ στην καθημερινότητά τους. Κοινός τόπος όλων ήταν πως η ΤΝ είναι ήδη μέρος της καθημερινότητάς μας είτε σε μικρότερο είτε σε μεγαλύτερο βαθμό και αξιοποιείται ανάλογα με τις ανάγκες. 

Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό το ότι η κουβέντα αυτή ανοίγει από τον επιστημονικό κόσμο της χώρας και δείχνει αν μη τι άλλο ότι την αντιμετωπίζει με τη δέουσα σοβαρότητα, προσπαθώντας αρχικά να την κατανοήσει και να δει πως μπορεί να την αξιοποιήσει για καλό σκοπό. Είναι επίσης ενθαρρυντικό το ότι μπορούμε ακόμα να συζητάμε με επιχειρήματα, με άποψη και με προβληματισμό χωρίς να γίνεται το “πανδαιμόνιο” των τηλεοπτικών συζητήσεων που ο καθένας προσπαθεί να επιβάλει την άποψή τους. 

Για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα χρειάζεται επίσης να τοποθετηθούν δημόσια τόσο οι εκπρόσωποι των παραγωγικών τάξεων όσο και πολλοί ακόμα κλάδοι που το μέλλον τους θα επηρεαστεί άμεσα ή έμμεσα στα επόμενα χρόνια. Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να γίνει κάτι τέτοιο ώστε να προετοιμαστούμε και να μην βρεθούμε για μια ακόμα φορά πίσω από τις εξελίξεις. Το μέλλον δεν περιμένει κανέναν. Θα συμβεί ούτως ή άλλως και καλό θα ήταν να είμαστε για μια φορά ένα βήμα πιο μπροστά.