Καλή τέχνη - κακή τέχνη, του Θάνου Ζέλκα

ΚΑΛΗ ΤΕΧΝΗ - ΚΑΚΗ ΤΕΧΝΗ-Στις 10 Μαϊου 1933 στην πλατεία του Βερολίνου εκτυλίχθηκε μια από τις πιο ντροπιαστικές στιγμές για την ιστορία του παγκόσμιου πολιτισμού. 20.000 βιβλία πυρπολήθηκαν σε κοινή θέα υπό τους ήχους ταμπούρλων, δίνοντας μια διάσταση τελετουργικού, καθώς το καθεστώς των Ναζί τα θεώρησε επικίνδυνα ή αιρετικά για τη διαπαιδαγώγηση του έθνους. Μεταξύ αυτών καταστράφηκαν έργα πολύ αξιόλογων συγγραφέων, όπως του Φρόιντ, του Μπρεχτ, του Μαν, του Τουχόλσκι και πολλών άλλων.

Η νύχτα αυτή γνωστή ως “auto da fe” επαναλήφθηκε σε άλλες 20 πόλεις της Γερμανίας με τον ιθύνοντα νου, Γιόζεφ Γκέμπελς, υπουργό Εκπαίδευσης του Λαού και Προπαγάνδας των Ναζί, να δηλώνει μετά τη βραδιά της ντροπής: «Ο αιώνας του ακραίου εβραϊκού διανοουμενισμού τελείωσε και η γερμανική επανάσταση άνοιξε και πάλι τον δρόμο στο γερμανικό ον».

Ο Γερμανός ποιητής και διανοούμενος Χένριχ Χάινε βλέποντας αυτή τη θηριωδία είπε μια φράση που έμεινε στην ιστορία: “Εκεί όπου καίνε βιβλία, μία μέρα θα καίνε και ανθρώπους”. Τα γεγονότα που ακολούθησαν τον επαλήθευσαν πλήρως. Η Νύχτα των Κρυστάλλων ήταν μόνο η αρχή. Οι Ναζί ντρόπιασαν με τις κτηνωδίες τους όλο το ανθρώπινο γένος.

Το Μάρτιο του 2015 κάποια άλλα ανθρωπόμορφα κτήνη, γνωστοί και ως Τζιχαντιστές, κατέστρεψαν ολοσχερώς τα αρχαία της πόλης Μοσούλης. Μνημεία που χρονολογούνται στο 13ο αιώνα προ Χριστού έγιναν σκόνη και θρύψαλα με πρόσχημα ότι είναι αντίθετα στα λεγόμενα του Προφήτη. Η σύγχρονη τεχνολογία που χρησιμοποίησαν για να καλύψουν το “ανδραγάθημά” τους θα μας θυμίζει για πάντα πως ανά πάσα στιγμή μπορούμε να γίνουμε έρμαια της βλακείας και της αρρωστημένης λογικής του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας.

Μέχρι πριν λίγες ημέρες ως έθνος μπορούσαμε να υπερηφανευόμαστε ότι τουλάχιστον εμείς σεβόμαστε τη διαφορετικότητα και την ελευθερία της έκφραση που πηγάζει μέσα από την τέχνη. Δυστυχώς η αποκαθήλωση του γλυπτού PHYLAX από κουκουλοφόρους στο Παλαιό Φάληρο και το γεγονός ότι βρίσκει σύμφωνη μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων με τον τρόπο που έγινε, αποτελεί μια στιγμή ντροπής για όλους μας.

Το αν αυτό το άγαλμα θυμίζει τελώνιο ή δαίμονα, αν σε κάποιους ξυπνά σκέψεις και ονειρώξεις, αν αντιτίθεται στις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις δεν έχει καμία σχέση με τον τρόπο αποκαθήλωσης. Στα δημοκρατικά πολιτεύματα υπάρχει πάντα τρόπος να εκφραστεί η αντίθεση και η δυσαρέσκεια και δεν ταυτίζεται σε καμία περίπτωση με το βανδαλισμό και τις ακρότητες.

Αλίμονο αν καθετί που δεν μας αρέσει το καταστρέφουμε ή το δολοφονούμε. Ποιές αξίες της δημοκρατίας υπηρετούμε όταν βίαια προσπαθούμε να επιβάλουμε τη γνώμη και την αισθητική μας; Που διαφέρουμε από τους θιασώτες του Κολοσσιαίου όταν ο αυτοκράτορας έδινε τη “ψευδαίσθηση” στο αλαλάζον πλήθος ότι έχει τη δύνατότητα να αποφασίζει με το να επιλέγει αν τα λιοντάρια θα κατασπαράξουν στην αρένα τους αλλόθρησκους;

Η αποκαθήλωση ή μάλλον ο βανδαλισμός του αγάλματος για να ακριβολογούμε απέχει πάρα πολύ ακόμα κι από τα λεγόμενα αυτών που τον υποστηρίζουν. Διότι ο ελληνικός πολιτισμός ήταν ανέκαθεν πολιτισμός της διαφορετικότητας και της ελευθερίας. Αν κάτι είναι κακόγουστο ή όχι θα το κρίνει η παραμονή του μέσα στους αιώνες. Αν είναι καλό θα επιζήσει. Αν είναι κακό θα ξεχαστεί. Τόσο απλά.

--

Aπό τη στήλη "ΨΙΛΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ" στη ΡΟΔΙΑΚΗ της Κυριακής

Φωτογραφικό υλικό

Προτάσεις Verena

Βασίλης Παπακωνσταντίνου Οδυσσέας Ιωάννου -Μικρές Νοθείες -Ένα χρόνο μετά την ολοκλήρωση...
ΣΕ ΜΙΑ ΥΓΙΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ... -Σ’ ένα νησί που είναι απόλυτα ταυτισμένο με την έννοια της φιλοξενίας...
Τα δύο πρόσωπα του ‘ΙΑΝΟΥ’: Η στάση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ για τους μειωμένου συντελεστές...
ΑΠΟΡΩ ΚΑΙ ΕΚΠΛΗΣΣΟΜΑΙ -Εκπλήσσομαι και απορώ. Στο μέτρο του δυνατού παρακολουθώ τα τεκταινόμενα...